Een koekje van eigen deeg voor zakelijke dienstverleners.

Bij alle opschudding en ellende die digitale disruptie in vele industrieën veroorzaakt, lijkt er één sector te zijn die er vooral van profiteert: de professionele dienstverleners. Consultants bieden meerjarige programma’s om de digitale transformatie van een bedrijf te begeleiden; advocaten en bankiers en accountants ondersteunen acquisities van digitale wonderkinderen of fusies met lotgenoten; headhunters en personeelsconsultants zoeken naar nieuw digitaal talent.

Toch is het ook voor deze sector niet alleen rozengeur en maneschijn: ook hun businessmodellen zullen door de digitalisering onder druk komen, en de kans dat ze hier snel en adequaat op reageren is door de manier waarop veel professionele dienstverleners zijn georganiseerd misschien nog wel geringer dan bij conventionele bedrijven.

Het businessmodel van veel professionele dienstverleners is de laatste decennia nauwelijks veranderd. Men leunt sterk op hoog getalenteerde en zorgvuldig opgeleide medewerkers die hun grote vakkennis gebruiken om complexe problemen voor hun cliënten op te lossen. De dienstverleners zijn vaak in een maatschap georganiseerd en het bedrijf is in het bezit van zijn partners. Veel van het werk wordt verricht door de jonge medewerkers, een klein deel kan zich bij goede prestatie en hoge inzet omhoogwerken tot partner. Het inkomstenmodel is meestal gebaseerd op een uurtarief dat met senioriteit flink toeneemt.

Waar ligt nu de digitale dreiging? Vooral in de combinatie van de ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI) en internetplatformen. Het interessante van artificiële intelligentie is dat hiermee niet alleen simpele routinehandelingen kunnen worden geautomatiseerd, maar juist ook zeer complexe opgaven beter en sneller dan door een mens kunnen worden uitgevoerd.
Voorbeelden hiervan zijn het doorgraven van juridische databanken en contracten, het verzamelen en analyseren van een grote hoeveelheid heterogene bedrijfsgegevens, of het vinden en testen van hoogwaardig personeel via internetplatformen. Natuurlijk zal in al deze gevallen menselijk oordeelsvermogen nog nodig zijn, maar veel van het werk, vooral dat van jonge medewerkers, zal op den duur door zelflerende algoritmen en databanken worden overgenomen.

Om deze nieuwe vaardigheden te ontwikkelen zal er flink geïnvesteerd moeten worden. En dat is nu precies een probleem voor professionele dienstverleners. Traditioneel zijn ze asset-light, ze hebben weinig geïnvesteerd kapitaal en een groot deel van de verdiensten wordt meestal direct als winstdeling weer uitgekeerd.
Er is weinig incentive, afgezien van altruïstische drijfveren, voor de bestaande partners om fors in de toekomst te investeren, vooral als de vruchten van de investering pas door de volgende generatie partners worden geplukt. Ook staat een maatschap minder onder druk vanuit de markt dan een bedrijf met externe eigenaren.

Daarnaast is er vaak een omstelling van de tariefstructuur van verkoop-per-stuk naar, bij digitale services gebruikelijke, abonnementen nodig: Microsoft, Abode en Reed Elsevier deden dit al eerder. Deze verandering is niet aantrekkelijk voor professionele maatschappen, omdat er tijdens de overgangsperiode meestal een teruggang in inkomsten is.
Naast deze economische remmers is er nog een psychologische barrière: het zit diep in het DNA en de professionele trots van de dienstverlener om in de unieke toegevoegde waarde van het individu te geloven. Dus staat men zeer sceptisch tegenover de toegevoegde waarde van databanken en algoritmen.

Nu weten we één ding zeker bij digitale disruptie: die houdt geen rekening met achterblijvers. Dus wat kunnen we verwachten?
Er zijn nogal uiteenlopende scenario’s denkbaar. Een ervan is een ‘uberisatie’ op hoog niveau, zoals platformen die data en zelflerende algoritmen ontwikkelen die individuele professionals helpen om hun diensten aan te bieden. Dit is vooral aantrekkelijk voor millennials die niet meer de junior willen spelen in een grote firma, of juist de ervaren professionals van 60+ die op vervroegd pensioen worden gestuurd.

Ook is het denkbaar dat meer maatschappen naar de beurs gaan of een externe eigenaar zoeken: op die manier kunnen de huidige partners hun verdiensten zekerstellen en is er geld om in de toekomst te investeren. Daarnaast zullen vooral de grote professionele dienstverleners met IT-vaardigheden, zoals de big four, aan invloed winnen en hun werkterrein verbreden, omdat zij de schaal hebben om nieuwe digitale diensten te ontwikkelen.

Al met al zullen de komende jaren interessant worden, juist ook voor de professionele dienstverleners. Of ze in staat zullen zijn om zelf uit te voeren wat ze voor anderen preken, is nog de vraag: een koekje van eigen deeg smaakt niet altijd lekker!

Auteur: Annet Aris, docent digitale strategie Insead

Advertenties

Over aadvredenbregt

zie de pagina About
Dit bericht werd geplaatst in Big Data, Blog, Digital Marketing, Industrie en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s