De oplossing ligt over de grens

„Grote nationale bedrijven veranderen overal in wereldwijde netwerken zonder specifieke verbinding met een afzonderlijk land […], terwijl de opbrengsten ook overal vandaan komen”, schreef de Amerikaanse econoom Robert Reich al in 1991 in het standaardwerk The Work of Nations.

Sinds de val van de Muur kwam die ‘globalisering’ – toen een nieuw woord – in een stroomversnelling. Met als tweede ‘versneller’ rond dezelfde tijd de filosofie van het just-in-time manufacturing, met de Japanse autobouwer Toyota als pionier: componenten zo kort mogelijk (laten) leveren of produceren voordat ze nodig zijn. Dat betekent dat eindgebruiker en toeleveranciers kleinere voorraden kunnen aanhouden en goedkoper, flexibeler en schoner kunnen produceren. Maar just-in-time blijkt in tijdens van crisis ook: minder schokbestendig.

Zie voor de schokgevoeligheid daarvan het megacontainerschip dat op weg naar Rotterdam deze week dwars kwam te liggen in het Suezkanaal, slagader van de wereldhandel, en het misschien nog weken zal blokkeren.

Door de Corona-pandemie kraakte het just-in-time-systeem toch al. Door gebrek aan scheepsruimte en containers is wereldwijd sprake van grote vertragingen. „Reders nemen daarom hun toevlucht tot grotere, vollere schepen”, zegt een woordvoerder van de Rotterdamse haven, „en als er een te laat is, moeten ze allemaal wachten bij de terminal”. Groter en voller betekent ook grotere gevolgen als het fout gaat.

Maar ook niet echt nieuws: global supply chains zijn niet gebaat bij fysieke frictie. We ontdekken nu ook hoe kwetsbaar ze zijn voor geopolitieke schokken. Bijvoorbeeld Trumps ‘America First’. En wat voor effect hebben politiek gemotiveerde sancties tussen de EU en China?

Covid-19 gaat niet weg. En de onvolkomenheden die zij voortbracht in de global supply chains evenmin. De aanbevelingen van de Nederlandse coronagezant om Nederland en Europa bij nieuwe pandemieën op de langere termijn „minder afhankelijk te maken van productie buiten de landsgrenzen” kon nu al niet relevanter zijn.

© Hans Steketee, NRC 26 maart 2021

Over aad vredenbregt

zie de pagina About
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s