Hersenstimulatie verbetert geheugen van ouderen

Terwijl hun hersenen werden gestimuleerd kregen deelnemers rijtjes woorden te horen. Die onthielden ze daarna beter.

De aan het onderzoek deelnemende ouderen kregen een soort badmuts op hun hoofd waarin tientallen elektroden zaten.
De aan het onderzoek deelnemende ouderen kregen een soort badmuts op hun hoofd waarin tientallen elektroden zaten.Foto Getty Images 

Door de hersens van ouderen twintig minuten per dag te prikkelen met zwakke stroom, kunnen zij daarna beter informatie onthouden. Amerikaanse onderzoekers verbeterden zo twee onderdelen van het geheugen van 150 ouderen. Zij konden daardoor rijtjes voorgelezen woordjes beter onthouden, niet alleen direct na de stimulatie, maar ook nog een maand later.

Dat biedt zicht op behandelingen van de normale achteruitgang van het geheugen bij ouderen en wellicht zelfs van beginnende dementie, schrijven de onderzoekers in  Nature Neuroscience.

Het is voor het eerst dat het bij bejaarde proefpersonen is gelukt om het geheugen langdurig te verbeteren met hersenstimulatie – de proefpersonen waren 65 tot 88 jaar oud. Wetenschappers betwijfelden of dat mogelijk was omdat de flexibiliteit van hersenen in de loop van het leven afneemt. Eerdere studies toonden de laatste jaren al aan dat cognitieve vaardigheden van jongere proefpersonen verbeteren met verschillende vormen van elektrische hersenstimulatie.

De ouderen kregen een soort badmuts op hun hoofd waarin meerdere elektroden zaten. Daarmee stimuleerden de onderzoekers gericht bepaalde onderliggende hersengebieden. Ofwel een gebied dat belangrijk is voor het werkgeheugen, waar informatie tijdelijk wordt opgeslagen. Of een ander gebied dat betrokken is bij het onthouden van informatie van langer geleden.

Tijdens de stimulatie – die alleen bij aanvang wat tintelingen veroorzaakte – lazen de onderzoekers vijf rijtjes van twintig woorden voor. Deelnemers bij wie de stroom aanstond, konden direct na de sessie meer woorden onthouden dan deelnemers bij wie er geen stroom liep. Vier dagen achter elkaar kregen ze deze behandeling, en bij 90 procent van de deelnemers werd elke keer het geheugen weer wat beter. Zelfs een maand later konden de onderzoekers deze verbeteringen nog meten.

Gezamenlijk ritme

Hoe slechter het werkgeheugen en het langetermijngeheugen bij aanvang werkte, des te groter de verbeteringen na de behandeling.

„Een interessante en verrassende studie”, vindt Alexander Sack, hoogleraar cognitieve hersenwetenschap van de Universiteit Maastricht.

Het is voor het eerst dat de langdurige effecten zijn bereikt met een specifieke manier van stimuleren: tACS (transcranial alternating current stimulation). „Bij die methode loopt de zwakke elektrische stroom niet van de ene elektrode naar de andere door het brein, maar wisselt de richting van de stroom steeds, in een bepaalde frequentie”, legt Sack uit. Het idee is dat dit het bestaande elektrische ritme faciliteert waarmee hersencellen in een bepaald gebied met elkaar communiceren. „Hoe de langdurige effecten van tACS precies tot stand komen is nog niet duidelijk”, zegt hij, „maar die oscillaties, het gezamenlijke ritme, gebruiken de hersenen om informatie te coderen en op te slaan.”

Deze techniek is eenvoudig, goedkoop, veilig

Alexander Sack hoogleraar

De Amerikanen wisten het werkgeheugen van de deelnemers op te peppen met een ritme in een lage frequentie, 4 hertz (vier wisselingen per seconde), in een gebied schuin boven het linker oor (de lobulus parietalis inferior). Na twintig minuten stimuleren konden de deelnemers zich beter de laatste woorden herinneren die ze hadden gehoord – een teken dat hun werkgeheugen was verbeterd. Het langetermijngeheugen verbeterde juist met een hoogfrequent ritme (60 Hz), in een gebied linksvoor op het hoofd (de dorsolaterale prefrontale hersenschors). Dan onthielden de ouderen meer woorden die ze als eerste hadden gehoord.

Sack verwacht dat de gebruikte vorm van hersenstimulatie in de toekomst simpel in thuissituaties toe te passen is. „Deze techniek is eenvoudig, goedkoop, veilig en vergt alleen een klein batterijtje en wat elektrodes”, zegt hij. „Dat kan in een headset worden verwerkt.” Hij denkt niet alleen aan het verbeteren van het werkgeheugen en andere cognitieve vaardigheden, maar ook aan het voorkomen van cognitieve achteruitgang en beginnende dementie. „De klinische en cognitieve effecten die we zien met deze vormen van hersenstimulatie zijn inmiddels heel betrouwbaar.”

Auteur: Niki Korteweg, NRC

Over aad vredenbregt

zie de pagina About
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s